Λέσβος – Νέα ανακάλυψη: Οι 50 απολιθωμένοι κορμοί και η μεγάλη έκρηξη ηφαιστείου

Μια μοναδική συγκλονιστική εικόνα καταστροφής ενός οικοσυστήματος λόγω μιας γιγάντιας ηφαιστειακής έκρηξης, όπως οι ηφαιστειακές εκρήξεις της Σαντορίνης το 1630 π.Χ ή του Βεζούβιου το 79 μ.Χ. συγκροτούν οι περίπου 50 απολιθωμένοι κορμοί δένδρων σε επάλληλους ορίζοντες που αποκαλύπτονταν έως και την παραμονή Πρωτοχρονιάς, κατά τις σωστικές ανασκαφές στην περιοχή του απολιθωμένου δάσους στη Λέσβο.

Οι σωστικές ανασκαφές πραγματοποιούνται λόγω των εργασιών κατασκευής του νέου οδικού άξονα Καλλονής – Σιγρίου που διασχίζει την προστατευόμενη περιοχή. Τα ευρήματα με εντατικούς ρυθμούς ανασύρονται και συντηρούνται ώστε στη συνέχεια να αναδειχθούν σε ειδικές θέσεις κατά μήκος του νέου αυτοκινητόδρομου ο οποίος θα μετατραπεί σε ένα – το μοναδικό στην Ελλάδα – ανοιχτό μουσείο φυσικής ιστορίας ηλικίας 20 εκατομμυρίων ετών.

«Η αποκάλυψη της θέσης έγινε σχεδόν τυχαία κατά τη διάρκεια εκσκαφών για την κατασκευή αγωγού ομβρίων στην περιοχή του Ακρόχειρα, κοντά στο Σίγρι» λέει ο κ. Ζούρος.

Στις αρχές Νοεμβρίου εντοπίσθηκαν 14 απολιθωμένοι κορμοί μεγάλων και μικρών κωνοφόρων και καρποφόρων δένδρων, διαφορετικής ηλικίας. Με ιδιαίτερη προσοχή οι απολιθωμένοι κορμοί, μετά την λεπτομερή αποτύπωση τους, μεταφέρθηκαν σε ασφαλές σημείο προκειμένου να μελετηθούν, να συντηρηθούν και να εκτεθούν.

«Αλλά και πάλι – λέει ο κ. Ζούρος – δεν είχαμε φτάσει στο τέλος της ανασκαφής. Στα μέσα Δεκεμβρίου διαπιστώθηκε ότι και νέοι απολιθωμένοι κορμοί βρίσκονταν στην ανατολική πλευρά του σκάμματος και για το λόγο αυτό η ανασκαφή επεκτάθηκε προκειμένου να αποκαλυφθούν και τα νέα σημαντικά ευρήματα που πλησιάζουν πλέον τον αριθμό των πενήντα απολιθωμένων κορμών».

Η καταστροφή και η απολίθωση

Σύμφωνα με τον ειδικό επιστήμονα «τα νέα ευρήματα, αποτελούν μάρτυρες της βιαιότητας των ηφαιστειακών εκρήξεων που σκέπασαν τη Λέσβο με τα ηφαιστειακά τους προϊόντα πριν από 18 εκατομμύρια χρόνια».

Οι κορμοί των δένδρων του δάσους έσπασαν και παρασύρθηκαν σαν σπιρτόκουτα από την βιαιότητα των αερίων των ηφαιστειακών εκρήξεων. Μεγάλες ποσότητες ηφαιστειακής στάχτης κάλυψαν τη βλάστηση σε μια μεγάλη έκταση γύρω από το ηφαίστειο.

Στη συνέχεια, έντονες βροχοπτώσεις προκάλεσαν εκτεταμένες πλημμύρες που σάρωσαν την περιοχή, δημιουργώντας μεγάλες λασποροές παρασύροντας την ηφαιστειακή στάχτη μαζί με ηφαιστειακές βολίδες και τους σπασμένους κορμών δένδρων.

Οι γιγάντιες λασποροές έφραξαν τις κοιλάδες, συσσωρεύοντας τους κορμούς των δένδρων δημιουργώντας μικρά «φράγματα» που εμπόδιζαν την κίνηση της λάσπης και ρευστών πλούσιων σε πυρίτιο προς την θάλασσα. Σε αυτό το περιβάλλον πραγματοποιήθηκε η αντικατάσταση των οργανικών μορίων του ξύλου από διοξείδιο του πυριτίου που προκάλεσε την απολίθωση. Με τον τρόπο αυτό οι φραγμένες κοιλάδες μετατράπηκαν σε σημαντικά αρχεία του Απολιθωμένου Δάσους της Λέσβου.

Τα ευρήματα και η αξία τους

Κάνοντας έναν απολογισμό των ευρημάτων τη χρονιά που ολοκληρώθηκε μόλις χθες, ο κ. Ζούρος υποστηρίζει ότι «πολλές νέες σημαντικές απολιθωματοφόρες θέσεις προστέθηκαν στις ήδη γνωστές, αποκαλύπτοντας πολλά νέα στοιχεία για την εικόνα του υποτροπικού δάσους που υπήρχε στη Λέσβο πριν από 20 εκατομμύρια χρόνια. Τα νέα ευρήματα προσθέτουν νέες πληροφορίες για τα είδη που υπήρχαν στο δάσος αλλά και τις κλιματικές συνθήκες που επικρατούσαν στην περιοχή».

Σχετικά τώρα με τη σημασία όλων αυτών, ο κ. Ζούρος καταλήγει λέγοντας: «Η συνεχιζόμενη επιστημονική έρευνα στην περιοχή του Απολιθωμένου Δάσους από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας σε συνεργασία με Πανεπιστήμια και Ερευνητικά κέντρα από την Ελλάδα και το εξωτερικό, προκαλεί το διεθνές επιστημονικό ενδιαφέρον. Παράλληλα, προκύπτουν πολλά ενδιαφέροντα στοιχεία για την τοποθεσία των ηφαιστείων, την προέλευση των ηφαιστειακών υλικών που σκέπασαν τη βλάστηση και δημιούργησαν το Απολιθωμένο Δάσος, τις κλιματικές συνθήκες που επικρατούσαν, τη βιαιότητα των ηφαιστειακών εκρήξεων την περίοδο του Μειοκαίνου στο Βόρειο Αιγαίο.

ΑΠΕ

shares