Η Καστοριά στη “Χάρτα του Ρήγα” (φωτο)

Η Χάρτα του Ρήγα είναι μεγάλων διαστάσεων χάρτης που απεικονίζει τον ελλαδικό χώρο και την ευρύτερη περιοχή της Βαλκανικής χερσονήσου νότια του Δούναβη. Πρόκειται για ένα από τα πιο σημαντικά έργα του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, έργο του Ρήγα Βελεστινλή, και το πιο σημαντικό δείγμα της ελληνικής χαρτογραφίας της προεπαναστατικής περιόδου. Αποτελείται από δώδεκα φύλλα, διαστάσεων το καθένα περ. 50Χ70 εκ. και τυπώθηκε το 1796-97 στη Βιέννη. Η Χάρτα περιλαμβάνει επιπλέον δέκα επιπεδογραφίες (τοπογραφικά σχέδια) αρχαίων πόλεων, 162 αρχαία και μεσαιωνικά νομίσματα, έναν κατάλογο σοφών και ηγεμόνων της περιοχής και ποικίλες συμβολικές παραστάσεις και σχόλια που αντλούνται από την ελληνική ιστορία και μυθολογία.
Η περιοχή που απεικονίζεται στη Χάρτα είναι η περιοχή που ορίζεται από τον Δούναβη μέχρι το Λιβυκό Πέλαγος και από την Αδριατική μέχρι τον Εύξεινο Πόντο, μαζί με μέρος της Μικράς Ασίας, τα νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου πελάγους, την Κρήτη και τα Δωδεκάνησα.

Ο χάρτης περιλαμβάνει επίσης:

  • Δέκα “επιπεδογραφίες”, δηλ. τοπογραφικά σχέδια (Πλαταιές, Σαλαμίνα, Αθήνα, Θερμοπύλες, Σπάρτη, Δελφοί, Ολυμπία, Κωνσταντινούπολη, Σεράι, Φέρες) και δύο όψεις (Κωνσταντινούπολη, Δελφοί) σημαντικών πόλεων ή τοποθεσιών της αρχαιότητας, οι οποίες στην πλειονότητά τους προέρχονται από μεταγραφές και μεταφράσεις έργων που κυκλοφορούσαν στην Ευρώπη την ίδια εποχή,
  • Μία κάτοψη αρχαίου ελληνικού θεάτρου,
  • 162 νομίσματα στις δύο όψεις τους, με σχόλια για τις παραστάσεις, την προέλευση και το υλικό του νομίσματος,
  • Στα περιθώρια του χάρτη, έναν κατάλογο σημαντικών προσώπων και ηγεμόνων της περιοχής από την αρχαιότητα μέχρι τη σύγχρονη εποχή: Αλφαβητικός κατάλογος αρχαίων ηρώων, φιλοσόφων και άλλων προσωπικοτήτων και χρονολογικός κατάλογος αρχαίων ηγεμόνων, βυζαντινών αυτοκρατόρων και οθωμανών σουλτάνων, από τον Μέγα Αλέξανδρο μέχρι τον σύγχρονο του Ρήγα σουλτάνο Σελήμ Γ΄),
  • Μυθολογικές κ.ά. συμβολικές παραστάσεις που πλαισιώνουν τον τίτλο του χάρτη,
  • Ποικίλα σχόλια του Ρήγα αρχαιογνωστικού κυρίως ενδιαφέροντος, διάσπαρτα στον χάρτη, δίπλα σε τοπωνύμια,
  • Περισσότερα από 5800 τοπωνύμια (συχνά αναφέρονται για την ίδια τοποθεσία η αρχαία μεσαιωνική και σύγχρονη ονομασία της),
  • Ρόδο των ανέμων, χρονική κλίμακα, υπόμνημα .

Τα 12 φύλλα της Χάρτας


Φύλλο 1: Ένθετο Κωνσταντινούπολης
Φύλλο 2: νότια Πελοπόννησος, δυτική Κρήτη, Κυκλάδες
Φύλλο 3: ανατολική Κρήτη, Δωδεκάνησα, Ιωνία
Φύλλο 4: Παράσταση τίτλου, Ένθετο Φερών, Ένθετο Αθήνας, Κέρκυρα
Φύλλο 5: Κεφαλλονιά, Ήπειρος, Θεσσαλία, βόρεια Πελοπόννησος
Φύλλο 6: Δωδεκάνησα, Ιωνία
Φύλλο 7: Ένθετο Πλαταιών, Ένθετο Σαλαμίνας, Ιόνιο, Ήπειρος
Φύλλο 8: Μακεδονία
Φύλλο 9: Ανατολική Θράκη, Βιθυνία
Φύλλο 10: Κάτω Ουγγαρία, Σκλαβονία, Δαλματία, Ιλλυρία, Βοσνία
Φύλλο 11: Σερβία, Βλαχία, Δακία, Βουλγαρία
Φύλλο 12: Ιάσιο, Βλαχία, Βουλγαρία, Εύξεινος Πόντος

Φύλλο 8: Μακεδονία

Καστοριά:

Στον χάρτη αναγράφονται Καστοριά, Χρούπιστα, Μαύροβο, Κλεισούρα, Δουπιάκι (Δισπηλιό), Σιδηρόπορτα (Γκιόλε), Ζελεγγόζι (Πεντάβρυσος), Γράμμοστα, Βιτέρνικο (ερειπωμένο βλαχοχώρι του Γράμμου), Μελίτονος , Βλαχοχώρι και στη λίμνη οι εκκλησίες Άγιος Νικόλαος και Παναγία Μαυριώτισσα.