Φωτογραφίζοντας αρκούδα στη φύση (του Κύριλλου Σαμαρά)

Η φωτογράφιση χερσαίων θηλαστικών στο πεδίο είναι μια δύσκολη υπόθεση, ιδιαίτερα στη χώρα μας που τα περισσότερα είναι νυκτόβια. Πόσο μάλλον του μεγαλύτερου απ’ αυτά, της Αρκούδας, που για πολλούς φωτογράφους φύσης είναι διακαής πόθος.
Το πρώτο πράγμα που πρέπει να σκεφτεί ο φωτογράφος προσπαθώντας να φωτογραφίσει μια Αρκούδα στην φύση, είναι η ασφάλεια. Είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζει πολύ καλά βασικά στοιχεία της συμπεριφοράς του ζώου και ακόμα καλύτερα να γνωρίζει και το τοπίο, τα μονοπάτια, τις ώρες, που αυτό κινείται. Κάτι που σημαίνει πως η προσπάθεια πρέπει να επαναληφθεί αρκετές φορές. Όπως όλα τα άγρια ζώα, πρέπει να τους φερθεί κάποιος με σεβασμό, χωρίς όχληση. Στην συγκεκριμένη περίπτωση η φωτογράφιση από ασφαλή απόσταση είναι ζωτικής σημασίας.
Μπορεί ο φωτογράφος να προσπαθήσει να φωτογραφίσει το ζώο με camera trap αλλά η φωτογράφιση μ’ αυτό τον τρόπο είναι μάλλον παθητική και ενδείκνυται περισσότερο για επιστημονικούς ή ερευνητικούς λόγους. Σίγουρα ένας φωτογράφος φύσης θα προτιμούσε έναν πιο ενεργητικό τρόπο στο πεδίο. Η μελετημένη μεν αλλά με συμμετοχή της τύχης, συνάντηση στο φυσικό περιβάλλον, σίγουρα δίνει δυνατότερες στιγμές. Η αγωνία, η αδρεναλίνη, η ύπαρξη φόβου (τουλάχιστον στις πρώτες συναντήσεις), η συγκίνηση σε κάθε συνάντηση, είναι συναισθήματα που υπάρχουν σε κάθε προσπάθεια. Ακόμα κι αν δεν συναντήσεις μια Αρκούδα. Αν μάλιστα την συναντήσεις και κατορθώσεις να την φωτογραφίσεις, αναμειγνύονται με τη χαρά, την ικανοποίηση και την επιτυχία. Κάτι σαν να “παίρνεις” μια Αρκούδα στην άνεση του σαλονιού σου! Όσες φορές κι αν συναντηθείς με αυτό το υπέροχο ζωντανό, κάθε μία είναι ξεχωριστή και μοναδική.
Η κατάλληλη περίοδος για να δει, να θαυμάσει και να φωτογραφίσει ένας φωτογράφος φύσης μία Αρκούδα, είναι το φθινόπωρο ή ο χειμώνας που τα φύλλα των δέντρων έχουν πέσει και είναι πιο εύκολα να εντοπίσεις μία κίνηση της μέσα στο δάσος. Σε αντίθεση με την άνοιξη και το καλοκαίρι που η βλάστηση είναι πλούσια και πυκνή και το ζώο εκείνη την περίοδο είναι πιο επιφυλακτικό επειδή πιθανόν να έχει και μωρά μαζί του.
Απαραίτητος εξοπλισμός ένα ζευγάρι κιάλια ή ένα τηλεσκόπιο και φυσικά φωτογραφική μηχανή με έναν μεγάλο τηλεφακό. Για ασφάλεια ο φωτογράφος θα μπορούσε να έχει μαζί του μία σφυρίχτρα. Μια πρόγνωση του καιρού είναι μια επιπρόσθετη και πολύτιμη πληροφορία. Ο αέρας είναι σύμμαχος των θηλαστικών, με δυνατή όσφρηση. Πολύ εύκολα μπορούν να σε αντιληφθούν ακόμα κι αν δεν υπάρχει οπτική επαφή. Σε αυτή την περίπτωση θα απομακρυνθούν γρήγορα, γιατί δεν έχουν καμία διάθεση να συναντηθούν με ανθρώπους. Αν υπάρχει αέρας φροντίστε να μην σας προδώσει, κινούμενοι στην αντίθετη πορεία, με τον αέρα κόντρα.
Δεν είναι φρόνιμο να δημοσιοποιεί κανείς το ακριβές σημείο που συναντήθηκε με ένα τέτοιο θηλαστικό. Όσο δυνατό κι αν δείχνει είναι πολύ ευάλωτο καθώς δεν θέλουν όλοι να το θαυμάσουν και να το φωτογραφίσουν.
Κείμενο – φωτογραφία: Κύριλλος Σαμαράς